Alter na Festiwalu Teatrów Niewielkich w Lublinie - 24-10-2009
)
14 monodramów konkursowych oraz ciekawe imprezy towarzyszące, w tym spektakl Jana Peszka, składają się na program piątej edycji Festiwalu Teatrów Niewielkich (24-26 października) w Lublinie. Wśród imprez towarzyszących jest i spotkanie z przedstawicielami Asocjacji Artystycznej „Alter” z Drohobycza.W pierwszym dniu festiwalu, w sobotę o godz. 17.45 odbyło się w Wojewódzkim Ośrodku Kultury w Lublinie spotkanie się z twórcami z teatru Alter z Drohobycza (Ukraina) - z Andrejem Jurkiewiczem, Dymitrem Stećko i Ihorem Stachnikiem. Jako jedyni na Ukrainie realizują oni projekt teatralny inspirowany prozą i sztuką Brunona Schulza - „Schulzland". Wyrosła ze studenckich pasji teatralnych formacja przyjęła ostatnio postać stowarzyszenia artystycznego - Asocjacji Artystycznej „Alter" - jako organizacji pozarządowej, co jest na Ukrainie rzadkością.
Na spotkaniu przedstawili dwa krótkie filmy, jeden - prezentujący sceny z przedstawień „Alteru", drugi - to projekcja video, która jest fragmentem multimedialnej scenografii spektaklu „Schulzland", ukazująca zaskakujące „zakamarki" Drohobycza. Opowiadali o sobie, swoich inspiracjach, o dokonaniach i planach; zapraszali do współpracy. Spotkanie kontynuowano w kuluarach, a ich efekty - poznamy zapewne niebawem.
)
Goście z Drohobycza przypatrywali się wystawianym w Lublinie monodramu; bowiem przyjechali również jako emisariusze Międzynarodowego Festiwalu Brunona Schulza, którego czwarta edycja odbędzie się w maju 2010 roku w Drohobyczu. Przyznają swoją nagrodę: będzie nią zaproszenie jednego z prezentowanych w Lublinie monodramów na ten właśnie festiwal w Drohobyczu w maju 2010 roku.
grj
ALTER
KONTAKTY:
teatralter@gmail.com
Centrum Polonistyczne, Drohobycz:
tel. 0038 032 4451122
polcentrum@wp.pl
patrz też: brunoschulz.net.pl
O Studenckim Teatrze ALTER z Drohobycza
Studencki Teatr ALTER działa od 2003 roku przy Polonistycznym Centrum Naukowo-Informacyjnym Uniwersytetu w Drohobyczu, jego inicjatorem i organizatorem był pierwszy kierownik Centrum, śp. Igor Meniok (1973 – 2005).
Teatr tworzy w dwóch głównych kierunkach. Pierwszy można określić jako „klasyczny”, polegający na współpracy uczestników Teatru z zawodowymi reżyserami lub aktorami, którzy prowadzą warsztaty z gry i ruchu scenicznego oraz zasad gry w tzw. konwencji realistycznej. Drugi zaś kierunek – bardziej organiczny i właściwy dla „alterowców” – to własne poszukiwania treści, form oraz środków wyrazu w przestrzeni budowania obrazów i znaczeń na scenie.
Drohobyccy „alterowcy” dążą do wyrażenia swego świata własnego w sposób odbiegający od codzienności. Poprzez działania i realizację swoich pomysłów w zespole teatralnym zmierzają ku poznawaniu i otwieraniu swojej inności oraz inności innych. Zmierzają też coraz mocniej ku poznawaniu Inności Schulza, ku interpretacji jego postawy jako Innego.
Na początku kształtowania się ALTER-u jako zespołu teatralnego pomagał im Andrzej Maria Marczewski, polski reżyser filmowy i teatralny, którego adaptacja tekstów Schulza została przełożona na ukraiński specjalnie dla Studenckiego Teatru ALTER.
Pierwszy spektakl schulzowski ALTER-u „Demiurgos plus” został wspólnie wyreżyserowany przez Igora Menioka i Halinę Dalawską – wówczas studentkę ostatniego roku na Wydziale Reżyserii Uniwersytetu Lwowskiego, obecnie aktorkę Lwowskiego Teatru Dramatycznego im. Marii Zańkowieckiej. Premiera odbyła się 16 lipca 2004 roku podczas I Międzynarodowego Festiwalu Brunona Schulza w Drohobyczu i cieszyła się pozytywną opinią, m.in. prof. Jerzego Jarzębskiego i prof. Aleksandra Fiuta.
W tej wersji spektaklu główny i podstawowy demiurgiczny wątek schulzowski zderzył się z buntem tłumu, z protestem materii, z ambitnym pragnieniem młodych do demiurgii własnej – stąd w tytule spektaklu znalazł się ów „plus”. Mimo skomplikowanych treści i bogactwa filozoficznego tego spektaklu, był on pełen niezwykłego zapału młodzieńczego, dynamizmu i gracji tanecznej.
Następnie opiekę na Teatrem przejął zawodowy reżyser Roman Walko (obecnie reżyser w Operze Lwowskiej i twórca Studenckiego Teatru „Proscenium” przy Uniwersytecie Lwowskim), który przez dwa lata (styczeń 2005 – listopad 2006) prowadził intensywne profesjonalne zajęcia z młodymi „alterowcami”: uczył warsztatu słowa, ruchu scenicznego i ekspresji gry. W reżyserii Romana Walki powstała nowa wersja spektaklu „Demiurgos plus” – może mniej żywiołowa i taneczna, lecz bardziej zwarta, skondensowana, skupiona wokół schulzowskiego dramatu tworzenia.
Po raz pierwszy na nowo wyreżyserowany „Demiurgos plus” był prezentowany podczas Akademii Naukowo-Artystycznej, zorganizowanej 18-19 lutego 2005 r. przez Polonistyczne Centrum Naukowo-Informacyjne z okazji nadania tytułu Doktora Honoris Causa Uniwersytetu w Drohobyczu dla śp. Profesora Władysława Panasa.
"Demiurgos plus" z Romanem Walko pod koniec października 2005 r. wyjeżdżał do Polski, gdzie w ramach rządowego Programu Roku Ukraińskiej Kultury w Polsce prezentował „ukraińskie wydanie Schulza” najpierw w Lublinie w Ośrodku „Brama Grodzka – Teatr NN”, a później w Łodzi w Teatrze 77 oraz w Warszawie na scenie Teatru Żydowskiego.
Spektakl był dobrze odbierany w Polsce, zauważono oryginalność traktowania schulzowskiej mityzacji rzeczywistości przez młodych Ukraińców, podkreślano samodzielność ich wyboru i pozycji wobec świata, który zatracił swój Autentyk i podejmuje się męczącej, nigdy niekończącej się próby jego odzyskania. Pisali o występach ALTER-u w Polsce m.in. Jan Bończa-Szabłowski w „Rzeczypospolitej”, Natalia Krawczuk w „Naszym Słowie”, Grzegorz Józefczuk w „Gazecie Wyborczej”.
Ostatni pokaz spektaklu „Demiurgos plus” w reżyserii Romana Walki odbył się 16 listopada 2006 r. w ramach II Międzynarodowego Festiwalu Brunona Schulza w Drohobyczu.
Poza pracą nad interpretacją sceniczną Schulza, razem z reżyserem Romanem Walko ALTER zasłynął w Drohobyczu z dwóch jeszcze spektakli:
•„Per aspera…” – interpretacja sceniczna jednej z najsławniejszych powieści Iwana Franki „Skrzydło sójki” oddająca nowoczesny dramatyczny wydźwięk prozy klasyka literatury ukraińskiej, a ponadto reprezentanta wielokulturowej przestrzeni Drohobycza (premiera: 25 grudnia 2005 r., Drohobycz, Galeria Obrazów)
•„Jesteś Światłem” – metafizyczny dialog dramatyczny wg tekstu Andrzeja Marii Marczewskiego, zagrany w Pałacu Sztuki – „Willi Bianki” 19 listopada 2005 r., w kolejną rocznicę tragicznej śmierci Brunona Schulza i dedykowany Pamięci Igora Menioka.
Następnie Teatr pracował z Aleksandrem Łatyszewym – młodym aktorem z miejscowego Teatru Dramatycznego (Lwowski Teatr Muzyczno-Dramatyczny im. Jurija Drohobycza). W maju 2008 roku odbyła się kolejna premiera ALTER-u: spektakl „Noc na połoninie” wg tekstu znanego dwudziestowiecznego ukraińskiego poety i pisarza Oleksandra Ołesia, w reżyserii Aleksandra Łatyszewa.
Obecnie ALTER kontynuuje swe życie samodzielnie, czego skutkiem jest Eksperyment sceniczny „Schulzland”, który początkowo był swoistym prezentem ALTER-u na piątą rocznicę Polonistycznego Centrum Naukowo-Informacyjnego im. Igora Menioka. Premiera odbyła się 5 listopada 2007 r.: Drohobycz, Pałac Sztuki – „Willa Bianki”. Po raz drugi ów studencki Eksperyment sceniczny był pokazany w tym samym miejscu, 19 listopada 2007 r., w 65. rocznicę tragicznej śmierci Brunona Schulza i adresowany przede wszystkim do lubelskich gości – uczestników Projektu naukowo-artystycznego „Jesień Schulzowska”. Następnie „Schulzland” był pokazany dwa razy w Przemyślu – w ramach Projektu Polsko-Ukraińskiej Współpracy PAUCI (maj 2008) oraz w programie Happeningu Polsko-Ukraińskiego (czerwiec 2008); w Użhorodzie na Międzynarodowym Festiwalu „MitOst” (październik 2008) oraz w ramach III Międzynarodowego Festiwalu Brunona Schulza w Drohobyczu (maj 2008).
Pomysł i realizacja tego teatralnego, ale też multimedialnego projektu należy do czterech aktorów z pierwszego składu Teatru, którzy w tej chwili już nie są studentami: Andrzej Jurkiewicz, Igor Stachniw, Dmytro Stećko i Włodzimierz Chudyk. Pomysł „Schulzlandu” pozornie odbiega od „Demiurgos plus”, będąc równocześnie jego wyraźną kontynuacją, swego rodzaju rozszerzeniem opcji widzenia, odbierania i rozumienia postawy Schulza oraz jego miasta.
W okresie Świąt Bożego Narodzenia 2008 ALTER realizował misterium bożonarodzeniowe pt. „Wertep”. Premiera „Wertepu” odbyła się 6 stycznia 2008 r. w rzymsko-katolickim kościele Św. Bartłomieja w Drohobyczu, zaś później ta swoista sztuka zawędrowała do wielu domów. Refleksje ewangeliczne, elementy klasyczno-fabularne w znakomitym połączeniu z dowcipem i swobodną interpretacją były pięknym nowym akcentem w młodej, ale bogatej w wydarzenia biografii ALTER-u.
W październiku 2008 roku na bazie ALTER-u powstała organizacja pozarządowa Asocjacja Artystyczna „Alter”, która już ma za sobą kilka ważnych przedsięwzięć i projektów, m.in.:
•Otwarcie sceny-galerii Teatru ALTER (lipiec 2009)
•Udział w Projekcie Granica 835 – Dni Dobrosąsiedztwa (sierpień 2009)
•Realizacja projektu artystycznego „Sztuka w kobiecie – kobieta w sztuce” dofinansowanego przez Fundację Stefana Batorego (wrzesień 2009)
•Udział w międzynarodowych warsztatach gry aktorskiej wg Nowej Metody Tadeusza Kantora, prowadzonych przez Krzysztofa Miklaszewskiego w ramach Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego „Złoty Lew” we Lwowie (październik 2009)
Repertuar:
Demiurgos plus (wg Brunona Schulza, tłumaczenie: Andrzej Szkrabiuk, Wiera Meniok; adaptacja: Andrzej Maria Marczewski), reżyseria: Igor Meniok, Halina Dalawska – premiera 16 lipca 2004, Drohobycz
Demiurgos plus (wg Brunona Schulza, tłumaczenie: Andrzej Szkrabiuk, Wiera Meniok; adaptacja: Andrzej Maria Marczewski), reżyseria: Roman Walko – premiera 18 lutego 2005, Drohobycz
Jesteś Światłem. Metafizyczny dialog dramatyczny (tekst: Andrzej Maria Marczewski; tłumaczenie: Wiera Meniok), reżyseria: Roman Walko – premiera 19 listopada 2005, Drohobycz
Per aspera…(wg powieści Iwana Franki Skrzydło sójki ), adaptacja i reżyseria: Roman Walko – premiera 25 grudnia 2005, Drohobycz
Schulzland. Eksperyment sceniczny (wg Brunona Schulza, tłumaczenie: Andrzej Szkrabiuk, Wiera Meniok), adaptacja i reżyseria zbiorowa: Andrzej Jurkiewicz oraz Igor Stachniw, Dmytro Stećko, Włodzimierz Chudyk – premiera 5 listopada 2007, Drohobycz
Wertep. Misterium bożonarodzeniowe, adaptacja i reżyseria: Teatr ALTER – premiera 6 stycznia 2008, Drohobycz
Noc na połoninie (wg Oleksandra Ołesia), adaptacja i reżyseria: Aleksander Łatyszew – premiera 10 maja 2008, Drohobycz
autor: ola